و خالد بن الوليد « 12 » در ميان مردم مىگشت و مىگفت : « اى مسلمانان بدرستى كه بردبارى عزّت ، و شكست ناتوانى ، و بدرستى كه همراه بردبارى پيروزى است » و عبد اللّه بن ربيعه روز جنگ بدر به همراهانش گفت : « آيا ايشان [ مقصودش همراهان پيامبر ( ص ) است ] را نمىبينيد كه بر روى دو زانوى خود تكيه زده و خاموشند و همانند مارها زبان از دهان بيرون مىآورند ؟ ! » و پدرم - رحمه اللّه - برايم نقل كرد ؛ گفت : « چون قتيبة بن مسلم « 13 » به رويارويى با تركان برخاست ، و وضع ايشان وى را به وحشت انداخت سراغ محمّد بن واسع را گرفت ؛ كه چه مىكند ؟ گفته شد : « وى در انتهاى صف ميمنه است ، و بر سر كمانش تكيه زده ، و انگشتش را به طرف آسمان حركت مىدهد » قتيبة بن مسلم گفت : « آن انگشت تك‌وتنها ، نزد من از صدهزار شمشير آهيخته ، و نيزه برنده محبوب‌تر است . » پس چون خدا ايشان را پيروز ساخت ، قتيبه به او گفت : « چه كردى ؟ » گفت : « من سر چهار راه‌ها را مىگرفتم » گفت : « ابو بكر هنگامى كه خالد بن الوليد را براى رويارويى با مرتدان گسيل داشت ، به او گفت : « بر مرگ ، حريص باش تا به تو زندگى بخشيده شود . » و در آن باره است كه خنساء مىگويد : [ از بحر متقارب ] 938 نهين النّفوس و هون النّفو * س عند الكريهة اوقى لها « 14 » و عمر - رحمه اللّه - با دست راستش گوش چپش را مىگرفت ، سپس بدن خود را جمع و جور مىكرد و بسوى اسب خيز مىگرفت و گويى خدا او را بر پشت اسب آفريده است . و على [ ع ] در روز جنگ صفين گفت : « عضّوا على النّواجذ من الاضراس فانّه

--> ( 12 ) - سال 21 ه در گذشت . ( الاصابة ، ج 1 ، ص 413 ) ( 13 ) - سال 96 ه . كشته شد . ( وفيات الاعيان ، ج 1 ، ص 428 و الكامل ابن الاثير ، ج 5 ، ص 4 ) ( 14 ) - در نسخه اصل چنين است اما در ديوان او ، ص 121 ( بجاى اوقى ) ابقى ضبط شده است .